Kilka lat temu żeglarze z Kaszubskiego Klubu Żeglarskiego „Dulka” w Chmielnie nawiązali kontakt z Tuaregami z algierskiej części Sahary. Od tego czasu w ramach turystycznej wymiany odbywały się wyjazdy żeglarzy z „Dulki” na Saharę, Tuaregów do Polski i nad Kaszubskie jeziora. Żeglarze realizowali swoje wyjazdy głównie porą zimową, kiedy w Algierii jest nie za gorąco, a w pasie nadmorskim zdarzają się deszcze.

Algieria jest największym krajem Afryki o powierzchni 2381740 km², liczbie ludności 44758398. Leży w Afryce północnej, nad Morzem Śródziemnym. Linia brzegowa wynosi 998 km. Algieria graniczy z Marokiem, Libią, Tunezją, Mali, Nigrem, Mauretanią i Saharą Zachodnią.

Stolicą Algierii jest miasto Algier, którego aglomeracja liczy ponad 3 mln mieszkańców.

Algieria w większości jest krajem pustynnym o ubogich glebach i równie ubogiej roślinności. Ukształtowanie powierzchni jest zróżnicowane. Północna część kraju jest górzysta, reszta zaś wyżynna z obniżeniem na północnym wschodzie w sąsiedztwie Tunezji. Południe kraju także jest górzyste. W kilku miejscach strefy nadbrzeżnej leżą niziny, które jednak szybko przechodzą w obszary wyżynne. Algieria była krajem zamieszkałym od czasów prehistorycznych przez przedstawicieli różnych grup cywilizacyjnych, kulturowych i religijnych. Większość ludności stanowią Arabowie i Berberowie. Na terenach pustynnych przeważają Tuaregowie i Beduini. Językiem urzędowym jest arabski oraz tamazight.
W bogatej historii Algieria przez 130 lat była pod panowaniem Francji. Stąd język francuski jest używany w mediach, edukacji, życiu codziennym. Burzliwe dzieje terenów Algierii pozostawiły zabytki z okresu panowania Rzymian, Greków, Turcji, Hiszpanii i Francji.

Na Saharze znajdują się ciekawe pozostałości malowideł naskalnych w jaskiniach, pochodzące z czasów prehistorycznych, gdy Sahara nie była pustynią, a stanowiła miejsce o bogatej roślinności i faunie.

Dominującą religią Algierii jest islam. Stąd też duża ilość meczetów w miastach. Największy meczet dla 120 tysięcy osób zbudowano w Algierze, stolicy kraju. Wieża minaretu ma wysokość 265 m. Meczet poświęcono w 2024 roku.

Zwiedzanie meczetów, synagog i kościołów wymagało założenia specjalnej odzieży, w szczególności przez płeć piękną.

W Algierii znajdziemy zabytkowe i współczesne kościoły chrześcijańskie. W Algierze można uczestniczyć we mszy i zwiedzić Bazylikę Matki Boskiej Afrykańskiej, zbudowaną w XIX wieku przez Francuzów.

Bardzo zabytkową dzielnicą Algieru jest Kasbah, charakteryzujący się wąskimi uliczkami i tradycyjną zabudową licznych kamieniczek.

Naturalne atrakcje Algierii to nadmorskie klify, ciekawe tereny górskich pasm Atlasu, pustynie typu wydmowego, pustynie skaliste i wyżynne.

Wyprawy na Saharę nie były standardowymi wycieczkami. Trzeba było zmierzyć się z wieloma trudnościami, zaadaptować się do warunków, gdzie nie ma gwarantowanego dostępu do tradycyjnych hoteli, do łazienki, a nawet do bieżącej wody. Standardem saharyjskich wypraw były noclegi w namiotach lub śpiworach pod rozgwieżdżonym niebem, wieczorne ogniska, ballady przy dźwiękach gitary, chleb pieczony w popiele, opowieści przewodników. Wiele kilometrów przemierzono pieszo, pokonując trasy o zróżnicowanych stopniach trudności. Bagaże turystyczne oraz sprzęt pomocniczy przewozili samochodami terenowymi kierowcy przyzwyczajeni do pokonywania saharyjskich dróg i bezdroży, piaszczystych wydm lub skalistych podłoży. Pustynia w styczniu gwarantuje temperatury w granicach 20° - 25° C w ciągu dnia, a w nocy od 0° do 10°C. Podróżnicy decydujący się na noclegi na pustyni muszą być zaopatrzeni w ciepłą odzież nocną. W ciągu dnia dobrą ochronę przed słońcem, wiatrem i piaskiem stanowią tradycyjne tuareskie szaty i turbany osłaniające głowę oraz twarz.

Piechurom towarzyszyły wielbłądy i osiołki przenoszące wodę, żywność i niezbędny asortyment pierwszej pomocy, a niekiedy znużonego wędrowca. Podczas wypraw zdarzały się urazy typu zwichnięcia kończyn, złamania oraz problemy gastryczne ze względu na odmienną florę bakteryjną egzotycznego kraju.

Algierska kuchnia jest bogata w warzywa, kuskus, oliwę z oliwek, owoce, szczególnie daktyle. Warzywa łączone są z mięsem, baraniną, drobiem. Na wybrzeżu królują ryby.

Miasta i regiony zwiedzane w Algierii:

 Północ Algierii nad Morzem Śródziemnym z miastami:

- Algier – stolica Algierii, gdzie współczesność, nowoczesność przeplata się z przeszłością i historią,

- Tipaza, gdzie znajdują się ruiny z czasów Rzymskiego Imperium,

- Oran, tzw. Paryż Algierii, którego społeczeństwo jest bardzo przyjazne i otwarte. Zabytki tego miasta przywołują czasy Imperium Osmańskiego na tych terenach.

- Tlemcen, przypominające miasta Andaluzji,

Południe Algierii, region pustynny:

- Djanet – miasteczko, oaza w południowo – wschodniej Algierii oddalone 2000km od stolicy, region zamieszkały przez Tuaregów, brama do Sahary,

- Tassili n’Ajjer – pasmo górskie w okolicy Djanet, na którym znajduje się Parc National du Tassili n’Ajjer, który od 1986 znajduje się na liście rezerwatów UNESCO. Prehistoryczne malowidła naskalne w jaskiniach, stanowiska archeologiczne z okresu neolitu, przedstawiająca zwierzęta i ludzi na polowaniu dają pojęcie o prehistorii tych ziem.

- wydmy piaskowe, zmieniające swe położenie wraz z wiatrem,

- wyjątkowe formacje skalne o niezwykłych kształtach,

- Tradrart Rouge – niezwykły rejon płaskowyżu pustynnego, którego atrakcją są niezwykle ukształtowane skały wulkaniczne, skalne iglice, wyschnięte rzeki, kaniony;

W ciągu kilku wypraw żeglarze poznali zwyczaje i kulturę tuareską, a także arabską, różne rejony Algierii, szczególnie Sahary, miasta Algierii, zabytki, chrześcijańskie kościoły i muzułmańskie meczety. Pamiątki, które przywieźli to wyroby ceramiczne, rękodzieła metaloplastyki, tkaniny wykonywane ręcznie, algierskie daktyle, chałwa, nugat, aromatyczne przyprawy.

Wielkie wrażenie zrobiły na nich zarówno walory przyrodnicze Algierii, jak przyjazne kontakty z mieszkańcami.

Źródła:

Relacje uczestników wyprawy

Fotografie uczestników wyprawy

https://pl.wikipedia.org/wiki/Algieria

Nowa kaszubska piosenka pięknie zabrzmiała

w Baninie

- To jest świetny pomysł! – podkreślali nauczyciele, którzy przybyli do nowo wybudowanej Szkoły Podstawowej nr 2 w Baninie na I Wojewódzki Konkurs Współczesnej Piosenki Kaszubskiej „Rodny Voice”.

I trzeba podkreślić, że mieli absolutną rację, gdyż zgłosiło się aż jedenaście zespołów i tyle samo solistów, co przeszło najśmielsze oczekiwania organizatorów, czyli SP 2 w Baninie i Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w Baninie wspieranych przez Gdyński Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli.

Prezentacje oparte były na niedawno zakończonym ministerialnym projekcie o tej samej nazwie. Rzecz ta jest w ciągłej fazie rozwoju. Co rusz dochodzą na stronę akademiakaszubska.com nowe utwory i animacje. Obecnie jest ich ponad 50. Z tego repertuaru czerpali wykonawcy. Są tam piosenki skomponowane przez kilkunastu autorów, stąd tak duża ich różnorodność, co udanie wpływało na jakość prezentacji i odbiór licznej widowni.

Wykonawcy przybyli aż z trzech powiatów: kartuskiego, lęborskiego i wejherowskiego. Oceniało ich renomowane jury w składzie : znane wokalistki Karolina Stankowska (Kaszubska Influencerka) i Joanna Gostkowska oraz utalentowany kompozytor Tadeusz Dargacz – wieloletni lider zespołu „Koleczkowianie”.

- Cieszymy się niezmiernie, że te piosenki są ta chętnie wykorzystywane. Wykonania były na bardzo dobrym poziomie, co pozwala nam z dużym optymizmem patrzeć ku przyszłości kaszubskiej muzyki – podkreślał Tadeusz Dargacz podczas rozstrzygnięcia konkursu, które nastąpiło po znakomitym koncercie zespołu „Fucus”.

Fundatorem nagród był Urząd Gminy wraz z Ośrodkiem Kultury i Sportu w Żukowie oraz Starostwo Powiatowe w Kartuzach. Na wręczenie nagród przybyła burmistrz gminy, Mariola Zmudzińska, która osobiście je wręczyła. (aj)

Sala w niedzielne popołudnie (15 marca) Centrum Kultury Spichlerz w Żukowie w Żukowie pękała w szwach. Ponad dwieście osób przybyło, by wspólnie podsumować ministerialny projekt pod nazwą „Rodny Voice” realizowany w drugiej połowie 2025 roku przez Oddział Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w Baninie. I nikt nie żałował, bo wszyscy byli świadkami pięknego koncertu w wykonaniu przede wszystkim dzieci i młodzieży zrzeszonych w licznych zespołach. W projekcie wystąpiło ich razem czternaście z dwóch powiatów: kartuskiego i bytowskiego. W sumie wykonały one aż 22 edukacyjne piosenki kaszubskie, a na koncercie – 13.

- Na początku lat 90-tych ubiegłego wieku powstały programy kaszubskie w TV i Radio. Wówczas brakowało nowych piosenek, a już w ogóle było ich mało pisanych specjalnie dla dzieci, które można było wykorzystać w edukacji szkolnej. Wówczas powstała myśl, by je tworzyć. Szczególne zasługi ma w tej dziedzinie Jerzy Stachurski - mówił w okolicznościowej prelekcji dr Eugeniusz Pryczkowski, autor tekstów piosenek.

Muzykę do nich komponowało aż dziesięciu kompozytorów, co podkreśla wielki potencjał twórczy Kaszubów. Wszyscy są profesjonalistami po wyższych uczelniach muzycznych lub z ogromnym dorobkiem scenicznym.

- Niewątpliwie dzięki temu ten materiał jest tak różnorodny, co znakomicie podnosi wartość całości nowej płyty zatytułowanej „Pòdzãka”. Jestem pod wielkim jej wrażeniem – podkreślał inny profesjonalista i kompozytor, Marek Teterycz, lider „Czarodziejów z Kaszub”, wykonawcy utworu „Szôlenié”, do którego muzykę skomponował Mieczysław Kilarski.

Ponadto autorami nut są: Jerzy Stachurski, Yurek Hinc, Tomasz Fopke, Tadeusz Dargacz, Tadeusz Korthals, Jerzy Łysk, Mirosław Sobisz, Izabella Bliźniewska i Weronika Ceynowa, która poprowadziła cały koncert i jednocześnie jest autorem znakomitych animacji filmowych do wszystkich piosenek. Dwie ostatnie panie w tym zacnym gronie, absolwentki wyższych szkół muzycznych, stanowią szczególną radość dla kreatorów całego projektu, zwłaszcza za sprawą ich dużego talentu twórczego oraz młodego wieku. To podkreśla, że muzykę kaszubską czeka wciąż znakomity rozwój.

Odczuli to liczni uczestnicy pod koniec koncertu, gdy wspólnie wykonano najnowszy utwór „Pòdzãka” z muzyką Yurka Hinza, profesora jednej z amerykańskich uczelni. Piosenkę zaśpiewało wspólnie kilkudziesięciu wykonawców. Na prośbę widowni wykonano ją dwukrotnie.

- To bëło widzałé wëdarzenié z ùdzélã twórców, kómpòzytorów, szkólnych i direktorów szkòłów, rodzëców i starków, a nade wszëtkò młodëch artistów. Energeticzné aranżacje i pòùcziwającé tekstë òpatrzoné òstałë tematicznyma animacjama z wëjasnienim słowów mdącëch spòdlim dokazów – mówiła nie kryjąc zachwytu dr Bożena Ugowska, prezes Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, ewidentnie ucieszona, że zdecydowała się wziąć udział w tym koncercie. Jako znawca języka kaszubskiego jest doskonale zorientowana, jak potrzebne są te utwory w rozwijającym się procesie jego nauczania w szkołach, o czym co rusz sygnalizują już nauczyciele.

- Wspaniale jest korzystać na lekcji z tych piosenek – podkreśla Agnieszka Tusk z SP w Niestępowie. Z kolei znana z nowatorskich metod nauki kaszubskiego Marta Maszota napisała o projekcie: - Piękna i potrzebna inicjatywa. Gratulacje dla wszystkich twórców oraz osób zaangażowanych w jego realizację.

Podobnych głosów płynie ze szkół, a także z internetu, coraz więcej. (aj)

Protokół z I Wojewódzkiego Konkursu Rodny Voice

Kòmisjô w składze:

Joanna Gòstkòwskô – spiewôczka

Karolëna Stankòwskô - spiewôczka

Tadeùsz Dargacz – kómpòzytór i mùzyk

Soliscë, kat. kl. I-V

I môl

Paulina Kujawska SP w Tuchomiu

II môl

Liliana Fiuk SZP w Bukowinie

III môl

Zofia Voss – SP nr 2 w Żukowie

Amelia Koriat ZSP Koleczkowo

Wëprzédnienia

Aleksandra Błaszkowska – ZSP w Bukowinie

Karna, kat. kl. I-V

I môl

Liliana Furman i Magdalena Labuda SP w Niepoczołowicach

Zespół ”Mòdré zwónczi” – SP w Mirachowie

II môl

Zespół „Czinda” - Stowarzyszenie dla Borowa

Zespół „Mùlczi” - SP w Tuchomiu

III môl

Zespół „Skòwrónczi” – ZKiW w Dzierżążnie

Wëprzédnienia

Zespół „Krôsniãta i Stolemë” – ZSP nr 2 w Redzie

Zespół „Kaszëbiônczi” – SP nr 6 w Redzie

Zespół „Espedwójczi” z Banina

Soliscë, kat. kl. VI-VIII

I môl

Zofia Schuttenberg – ZSP nr 2 w Redzie

II môl

Julianna Myszkowska – SP w Tuchomiu

III môl

Wiktoria Szmydtke – ZSP w Bukowienie

Karna, kat. kl. VI-VIII

I môl

Patrycja Szmidtke, Karolina Górska, Kornelia Lejk – ZSP w Bukowienie

II môl

Zespół „Spiéwné Kwiôtczi” – ZKP w Baninie,

Zespół „Skôrb Złoti Górë” – ZKiW w Brodnicy Górnej

Òbsãdzëcelë wërôżają wdzãcznotã wszëtczim ùczniów, szkólnym i ùstnym lubòtnikóm kaszëbiznë za przërëchtowanié tak widzałégò brzadu kònkùrsu. Ne dokôzë stôwają sã dzélã kaszëbsczi kùlturë. Dzãka tak snôżim wëkònanim sztëczczi te zachãcywają do głãbszégò pòznôwaniô drżénia kaszëbsczi spiéwë a kùlturë. Òbsãdzëcelë baro zachãcywają wszëtczich do dalszégò ùtwórstwa, a dzãkùją baro òrganizatoróm:

- Spòdlecznô Szkòła nr 2 w Baninie,

- Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział w Baninie,

- Gdyński Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli,

Drugi już rok odbywają się spotkania w ramach Uniwersytetu dla Każdego w Baninie, zawsze w ostatni piątek miesiąca. W marcu gościem była absolutnie postać wyjątkowa – admirałowa Maria Karweta.

- Dzisiejszy temat jest nam z jednej strony bardzo bliski, bo admirał Andrzej Karweta wraz z żoną Marią i dziećmi byli i są mieszkańcami Banina, z drugiej strony niewielki przecież mamy kontakt na co dzień z Marynarką Wojenną – mówił na wstępie prowadzący Eugeniusz Pryczkowski.

Andrzej Karweta był, co przepięknie wynikało z prelekcji jego małżonki, niezwykle zdolnym studentem, oficerem i dowódcą. Pochodził ze Śląska, ale bardzo pokochał Kaszuby. Z rodziną często zwiedzali nasze okolice. Z Kaszubami też związali swe życie. Tu ostatecznie – na parafialnym cmentarzu w Baninie – spoczął wybitny admirał po katastrofie smoleńskiej.

- Był doceniany na całym świecie. Zawsze potrafił wspaniale budować relacje, stąd podległe mu służby osiągały duże sukcesy. W kryzysowych sytuacjach często musiał ratować całe sektory polskiej marynarki. Niestety, po śmierci dopuszczono się tyle ewidentnych zaniedbań i krzywd ze strony polskich władz, że nie da się już ich naprawić – dobitnie podkreślała prelegentka w czasie niemal trzygodzinnej znakomitej oracji.

To spotkanie na długo pozostanie w pamięci. Klarownie naświetlało czym jest zło a dobro. Jednocześnie ukazało, że jedynym remedium na zło są nasze odwieczne wartości, wiara w Boga, przebaczenie, siłą wypływająca z pięknego i tradycyjnego wychowania oraz miłości. W obliczu tych treści – jak skonstatowano – pięknie się stało, że przed pogrzebem admirała w Baninie odbyła się tradycyjna kaszubska pusta noc. W ten sposób – cytując Marię Karwetę sprzed szesnastu lat – Kaszubi przytulili go do siebie.

- Ja również jestem wam bardzo wdzięczna, bo bardzo dobrze czuję się wśród was – podkreślała admirałowa, od kilku lat członek ZKP w Baninie, organizatora spotkań. (aj)

Wyniki konkursu „Chmieleńskie Babki Wielkanocne”, który odbył się w ramach tegorocznych obchodów świątecznych.

Konkurs cieszył się dużym zainteresowaniem i zgromadził wielu utalentowanych uczestników, prezentujących wysoki poziom kulinarny oraz kreatywność w przygotowaniu tradycyjnych wypieków.

Laureaci konkursu:

XII Chmieleńskie Babki Wielkanocne 2026 – wyniki konkursu! 

Z ogromną radością przedstawiamy laureatów tegorocznego konkursu na najpiękniejsze i najsmaczniejsze babki wielkanocne! 

 Kategoria: Babka Smaczna
I miejsce – „Sikorzynka Słodka” – KGW Sikorzyno
Wyróżnienie – „Nadziana Babka” – Honorata Went

Kategoria: Babka Pulchna
I miejsce – „Drożdżowy Zajączek” – Alicja Napieralska, Helena Skerka, Katarzyna Gruenholz
Wyróżnienie – „Babka Szafranowa” – Natalia Liedtke

Kategoria: Babka Estetyczna
I miejsce – „Babka Piaskowa” – Liliana Trowska
Wyróżnienie – „Babka Szafranowa” – Honorata Kuziemkowska

 Kategoria: Babka Tradycyjna
I miejsce – „Babunia” – Beata Płotka
Wyróżnienie – „Babka Majonezowa” – Gabriela Ptach

 Kategoria: Babka Pomysłowa
I miejsce – „Makowa Rozkosz” – Danuta Woźniak
Wyróżnienie – „Makowa Panienka” – KGW Ekobabki

 Kategoria: Babka Bajeczna
I miejsce – „Leśny Zajączek” – Kinga Kuziemkowska
Wyróżnienie – „Smak Pomarańczy” – KGW Ekobabki

 Serdecznie gratulujemy wszystkim uczestnikom – poziom był niezwykle wysoki, a zapachy… nie do opisania! 

Dziękujemy za wspólne świętowanie i już teraz zapraszamy za rok!